Zeewolde Actueel

Vrijdag, 3 april 2020

Uw huis-aan-huis nieuwsblad met het laatste nieuws uit Zeewolde

Eva Vriend vertelt het verhaal van de Zuiderzee en haar kustbewoners

Eva Vriend vertelt het verhaal van de Zuiderzee en haar kustbewonersEva Vriend vertelt het verhaal van de Zuiderzee en haar kustbewonersEva Vriend vertelt het verhaal van de Zuiderzee en haar kustbewoners
Redactie: Mannes Schoppink

FLEVOLAND - Eva Vriend, historica en journaliste, verdiepte zich in voormalige Zuiderzeesteden en -dorpen en schreef daarover het boek ‘Eens ging de zee hier tekeer’. Ze volgde vier vissersfamilies uit Urk, Volendam, Spakenburg en Wieringen. Als boerendochter groeide ze zelf op in de Noordoostpolder. Op zondagmiddag maakte ze met haar familie dan weleens een autoritje over de oude zeedijk. “Dan zag ik het oude land en dacht ik: wat is daar eigenlijk gebeurd? Toen was mijn eerste nieuwsgierigheid al gewekt.”

Afsluitdijk

In 2013 kwam Eva Vriend (1973) met haar eerste boek: ‘Het nieuwe land’. Aan de hand van haar eigen familiegeschiedenis ondernam ze een zoektocht naar het ontstaan van de nieuwe provincie Flevoland. Het boek is inmiddels aan zijn negende druk toe en al 20.000 keer verkocht. Eva weet nog dat ze allerlei boekpresentaties en signeersessies gaf. Zo kwam ze ook in Harderwijk. “Ik vertelde daar over de polder, het nieuwe land. Ik dacht dat het leuk zou zijn, maar er hing een haast vijandige sfeer in de zaal. Ik had echt zoiets van: hallo, jullie hebben míj uitgenodigd! In en na de pauze kwam er wat meer interactie met de zaal en ontdekte ik wat er aan de hand was. Dit was niet hún verhaal, zij zaten aan de andere kant van de geschiedenis. Het waren meest oudere mensen, maar de verbondenheid met vroeger was er nog steeds.”

Als boerendochter kwam Eva aanvankelijk als het ware nauwelijks van het eigen erf af en bezocht ze de middelbare school in Emmeloord. Nu ging ze speuren naar wat er zich aan de andere kant van de dijk afspeelde en had afgespeeld. Zo kwam ze in aanraking met tot de verbeelding sprekende authentieke gevels, vissersboten en pittoreske havens. “Urk, Volendam, Spakenburg en Wieringen en al die andere plaatsen hebben een diepe verbondenheid met het water. Hun ligging aan het water bepaalde hun geschiedenis en hun identiteit. Tot nu toe was dat heel vaak per plaats beschreven. Kijk maar naar het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Elke plaats zie je daar met zijn eigen klederdrachten en eigen scheepstypes als aken, botters en koggen. Gemeenschappelijk hebben ze dat ze allemaal aan de Zuiderzee lagen, dat ze leefden van het water en helaas ook dat ze heel vaak hun dierbaren aan het water verloren.” Wat alle vissersplaatsen verder met elkaar gemeen hadden, was dat zij op 28 mei 1932 werden geconfronteerd met de komst van de Afsluitdijk. Vanaf dat moment zou niets meer hetzelfde zijn, ontdekte Eva. “De kustbewoners stonden erbij, keken ernaar en moesten zich maar zien te redden. Het leven van heel veel mensen kwam compleet op z’n kop te staan. Al die voornamelijk vissers moesten zichzelf in feite opnieuw uitvinden. Voortaan woonden ze met elkaar aan een zoetwaterplas. Dat zorgde voor een ingrijpende verandering van cultuur, identiteit en misschien ook wel toekomstdromen van mensen.”

DWDD

Veel ging er verloren, in ‘Eens ging de zee hier tekeer’ laat Eva de lezer ook zien dat er wel degelijk linken naar het (Zuiderzee)verleden zijn gebleven. “Die zijn in alle plaatsen rond het IJsselmeer en de randmeren nog steeds te zien. De Zuiderzee maakt tot op de dag van vandaag deel uit van hun identiteit. In Harderwijk heb je bijvoorbeeld nog steeds de Aaltjesdag. En overal hoor je nog mensen die vol trots vertellen dat hun grootvader vroeger visser was geweest. Ook zie je het terug in straatnamen die nog herinneren aan de Zuiderzeetijd. Het is bijzonder dat op Urk de visserij een grote rol is blijven spelen. In veel andere plaatsen is die rol gemarginaliseerd.”

Eva’s jongste boek werd reeds getipt door het boekenpanel van De Wereld Draait Door. De schrijfster wordt zelfs al vergeleken met Geert Mak (‘Dit is de vaderlandse geschiedenis zoals je ‘m heel graag leest. Ontroerend!’). Eva glimlacht. “Dat geeft mijn boek natuurlijk een enorme vlucht. Dat kan ik wel gebruiken, want door corona zijn de komende tijd al mijn lezingen, promoties en signeersessies afgelast.” Een volgend boek? Even is het stil… “Een boek als dit is een project van jaren. Nee, ik weet het eerlijk gezegd nog niet. Laat ik het zo zeggen: zee en water, ik ben er nog niet klaar mee.”

‘Eens ging de zee hier tekeer’, Eva Vriend, uitg. Atlas Contact, prijs € 24,99. ISBN 978 90 450 3631 1.

Foto 1: Speciale schoenen, bron: Flevolands archief.

Foto 2: Omslag boek, Eva Vriend DEF.

Foto 3: Portret Eva Vriend, foto Jelmer de Haas.